เริ่มต้นกับ A-Z ปฐมบทของอัญมณีแห่งสายน้ำ

A-Asagi คำว่า อาซากิ แปลตรงตัวว่า "สีฟ้า" แต่สำหรับปลาคาร์พหมายถึงปลาลายตาข่ายสีฟ้าที่เคยมีคำกล่าวกันว่า"หากจะซื้อปลาชนิดนี้ในวัยเยาว์ ต้องซื้อสิบถึงจะได้หนึ่ง" Asagi Bakki Shower ระบบกรองที่ทรงประสิทธิภาพ     B-Bakki Shower รูปแบบการกรองทันสมัยที่สุดอย่างหนึ่งของวงการปลาคาร์พ ถูกแนะนำให้ใช้อย่างกว้างขวางโดย Momotaro Koi Farm แห่ง Okayama โดดเด่นด้วยความสามารถในการบำบัด ไนเตรทซึ่งระบบกรองทั่วไปไม่สามารถทำได้

Culling การคัดปลาที่เข้มงวดส่งผลให้ปลาสวยจริงๆ ราคาแพงเหลือหลาย     C-Culling หมายถึงการคัดปลาไม่สวยออกจากปลาสวยและลูกปลามีอนาคต และรู้หรือไม่ว่ากว่าจะได้ปลาคาร์พสวยและมีศักยภาพมาให้เราเลี้ยงกัน จะต้องมีการคัดแล้วคัดอีก จนเหลือปลาคุณภาพดีไม่ถึง 2-3% จากจำนวนปลาทั้งหมดนับแสนตัว อ่านมาถึงตรงนี้คงหายสงสัยกันแล้วสิว่า ทำไมปลาคาร์พสวยๆ ราคาถึงได้สูงเช่นนี้

D-Doitsu ปลาคาร์พไม่มีเกล็ด เนื่องจากสืบสายพันธุ์มาจากปลาคาร์พสายพันธุ์เยอรมัน นอกจากนี้ยังแยกย่อยได้ออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ Leather Carp คือปลาดอยซ์ที่มีเกล็ดเล็กๆ บริเวณครีบหลัง และ Mirror Carp ที่มีเกล็ดค่อนข้างใหญ่กระจายบริเวณหลังและข้างลำตัวด้วย นอกจากนี้ปลา Doitsu จากเยอรมัน ยังเป็นต้นตระกูลของปลาคาร์พญี่ปุ่นสวยๆ อย่าง ซุซุยและปลาดอยซ์อื่นๆ อีกด้วย ปลาคาร์พสำหรับบริโภคต้นกำเนิดจากเยอรมัน

E-EM (Effective Micro organism) แบคทีเรียที่คัดสรรสายพันธุ์แล้วว่า ล้วนมีประโยชน์ต่อเกษตรกรรม รวมถึงวงการปลาคาร์พด้วย ปัจจุบันมีการใช้ EM อย่างแพร่หลายทั้งในรูปแบบของการเทลงในบ่อเลี้ยงและผสมอาหารให้ปลากิน ไม่เพียงแต่ EM เท่านั้นปัจจุบันมีผู้ผลิตแบคทีเรียกลุ่มมีประโยชน์ต่อการเกษตรกรรมออกมามากมายซึ่งล้วนเป็นประโยชน์ต่อการเลี้ยงปลาทั้งสิ้น ผู้เลี้ยงควรใช้เหตุผลหลายอย่างประกอบข้อมูลที่ได้รับมาเพื่อเลือกชนิดหรือแบคทีเรียจากผู้ผลิตใดกับปลาของตน EM ปัจจุบันมีแบคทีเรียประเภทนี้จำหน่ายมากมายหลากหลายผู้ผลิต

F-Fukurin เกล็ดลายตาข่ายที่มักจะปรากฎชัดในปลาประเภทผิวมัน (Hikarimono) และสำหรับปลาที่มีคุณภาพผิวดีแม้ไม่ใช่ปลาผิวมันเมื่อเติบใหญ่แล้วหากมี Fukurin ปรากฏขึ้นก็จะช่วยสร้างความสง่างามให้แก่ปลาตัวนั้นๆ ได้เหลือหลาย Fukurin ของปลาผิวไม่มันเปรียบเทียบกับปลาผิวมันวาว

G-Grand Champion ตำแหน่งที่เป็นความภาคภูมิใจสูงสุดของทุกงานประกวดปลาคาร์พ และงานที่ถือเป็นยอดปราถนาของคนเลี้ยงปลาคาร์พทั่วโลกคือ รางวัลแกรนด์แชมป์ของงาน All Japan Nishikigoi Show ที่จัดโดยสมาคม Shinkokai และงาน ZNA Nishikigoi Show ที่จัดโดย Zen Nippon Airinkai Grand Champion คือตำแหน่งสูงสุดของทุกงานประกวดปลาคาร์พ

Hanako ที่เป็นทั้งปลาคาร์พและปลาที่อายุยืนที่สุดในโลก     H-Hanako ปลาคาร์พเพศเมียตัวแทนแห่งความเป็นปลาอายุยืนที่สุดในโลกตลอดกาล ที่เกิดในยุคโตกูกาว่า มีชีวิตยืนยาวผ่านยุคเมจิ ,ไทโช จนถึงยุคโชว่ะ เสียชีวิตเมื่อ 17 กรกฎาคม 1977 รวมอายุได้ 226 ปี (ปัจจุบัน ณ.ปี 2004 ถือเป็นยุคเฮเซ ปีที่ 17)

I-Ike Age หมายถึงการนำปลาคาร์พขึ้นจากบ่อดินก่อนที่ช่วงฤดูหนาวจะมาถึงเพื่อนำมาเก็บในโรงเรือนที่จัดเตรียมไว้โดยเฉพาะ โดยมีวัตถุประสงค์หลักคือหลบความหนาวและต้อนรับ Koi Hunter ซึ่งถือว่าช่วงนี้เป็นเวลาดีที่สุดในการหาปลาสวยซึ่ง Koi Hunter จะเป็นผู้มาเยือนจากทั้งในญี่ปุ่นเองและจากต่างประเทศ (รวมทั้งประเทศไทยด้วย) อ่านมาถึงตรงนี้ก็คงพอเข้าใจแล้วใช่ไหมว่า เหตุใดปลานำเข้าถึงมีช่วงเวลาการนำเข้าหลักในช่วงตั้งแต่เดือนตุลาคม-กุมภาพันธ์ เท่านั้น ส่วนปลาที่พ้นจากการถูกเลือกในฤดูกาลนี้ ก็จะถูกปล่อยลงบ่อดินอีกครั้งหนึ่งเพื่อรอช่วงเวลาของการล่าปลาสวยจะกลับมาอีกครั้งหนึ่งเมื่อลมหนาวเริ่มมาเยือน Ike-Age การนำปลาขึ้นจากบ่อดิน

J-Japanese สำหรับผู้นิยมปลาคาร์พเห็นทีจะต้องยกเครดิตให้ชาวญี่ปุ่นที่เป็นผู้นำด้านการผลิตปลาคาร์พคุณภาพอย่างแท้จริง เนื่องจากเป็นประเทศต้นกำเนิดปลาชนิดนี้ ตลอดจนความเข้มงวดในการคัดเลือกและพัฒนาสายพันธุ์ให้ดีขึ้นจนทำให้ทุกวันนี้ ปลาคาร์พจากแดนอาทิตย์อุทัยเป็นที่หมายปองของนักนิยมปลาจากมุมมองโลก ทั้งความรู้สึกในด้านของความเป็นปลาจากประเทศต้นตำหรับ และคุณภาพที่มีค่อนข้างเหนือกว่าผู้ผลิตจากประเทศอื่น ทั้งที่มีผู้ผลิตจากประเทศอื่นๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็น ผู้ผลิตจาก จีน, อิสราเอล แม้กระทั่งประเทศไทยเอง ก็ยังทำได้แค่ตามหลังมาอย่างห่างๆ Japanease ชาวญี่ปุ่นคือต้นตำหรับของการเลี้ยงปลาคาร์พ

K-Kiwa รอยต่อระหว่างสีของเกล็ดตอนหลัง ซึ่งปลาที่มีคุณภาพดีควรจะมี Kiwa ที่คมกริบ ไม่มีข้อยกเว้นใดๆ Kiwa สีเสียบตอนหลัง ที่ต้องคมกริบไม่มีข้อยกเว้น

L-Length การวัดขนาดของปลาคาร์พนั้นวัดตามความยาว โดยวัดจากปลายปากจรดปลายหาง เกณฑ์นี้ใช้ได้ทั้งการวัดขนาดปลาโดยทั่วไปและการวัดขนาดปลาเพื่อการประกวด เพียงแต่การวัดขนาดในการประกวดจะมีการกำหนดเป็นรุ่นๆ ไปเช่นรุ่นขนาดไม่เกิน 45 ซม. จะเรียกว่า "45BU" (BU แปลว่าไม่เกิน) Length การวัดขนาดความยาวของปลาคาร์พ

Motoguro โคนครีบหน้าสีดำ     M-Motoguro คำว่า Moto แปลว่า โคน ส่วนคำว่า Guro แปลว่า สีดำ แปลรวมกันง่ายๆ ว่า โคนสีดำ หมายถึง ลักษณะครีบหน้าที่ดีของปลาคาร์พในกลุ่ม Sumimono เช่นโชว่ะ ,ชิโร่ะ อุจึริ หรือกระทั่ง คุมงริว ที่ควรจะเป็นมีโคนครีบหน้าเป็นสีดำ     N-Nitrogen Cycle วัฎจักรของการเปลี่ยนแปลงและดำเนินไปของสารประกอบ ไนโตรเจนในธรรมชาติ ซึ่งวัฎจักรนี้เกิดขึ้นในบ่อเลี้ยงปลาคาร์พที่ดีทุกบ่อ ดังนั้นหากอยากเป็นนักเลี้ยงปลาคาร์พที่ดี (กระทั่งการเลี้ยงปลาชนิดอื่นให้ได้ดี) ต้องศึกษาและทำความเข้าในวัฏจักรแห่งไนโตรเจนนี้ให้ดี Nitrogen Cycle วัฎจักรที่ทุกคนควรเรียนรู้ให้ดี

O-Ojiya City สถานที่เกิดของปลาคาร์พในเขตนิกาตะ จึงไม่แปลกหาก Ojiya นี้จะเป็นที่ตั้งของฟาร์มปลาคาร์พดังๆ มากมาย Ojiya City ถิ่นกำเนิดปลาคาร์พ

P-Ph ปลาคาร์พชอบน้ำที่มีค่าพีเอช 7.2 และมีอีกสิ่งที่คนเลี้ยงปลาละเลยหรือมองข้ามก็คือ ค่าพีเอชที่อ่านได้อยู่ในรูปของ Log Scale นั่นหมายความว่า น้ำที่มีค่าพีเอช 8 จะมีอนุมูลคาร์บอเนตมากกว่าน้ำที่มีพีเอช 7 อยู่ 10 เท่าตัว และน้ำที่มีพีเอช 9 จะมีอนุมูลดังกล่าวมากกว่าน้ำที่มีพีเอช 7 อยู่ถึง 100 เท่าตัว ซึ่งค่าที่ดูแล้วห่างกันไม่มาก แต่แท้จริงแล้วคุณสมบัติของน้ำกับต่างกันได้เหลือหลาย อีกนัยหนึ่งมักมีคำกล่าวที่ว่า "คุณภาพและราคาของปลาคาร์พ มักจะมีความสัมพันธ์กันแบบค่าพีเอชและความเป็นกรด-ด่างของมัน" หมายความว่าปลาที่คุณภาพสูงขึ้นอีกระดับหนึ่ง ราคาค่าตัวของมันมักจะกระโดดขึ้นไปอีกหลายเท่าตัวและไม่เป็นสัดส่วนกัน pH

Quarantine     Q-Quarantine การกักโรคคือขั้นตอนสำคัญที่สุด (ระดับมาก่อนการให้อาหารแก่ปลาตัวใหม่) การกักโรคไม่เพียงแต่ทำให้เราทราบว่าปลาใหม่ที่เราบรรจงเลือกมีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแรงดีหรือไม่ แต่ยังช่วยป้องกันปลาแสนรักตัวเดิมที่เลี้ยงไว้จากการติดโรคใหม่ๆ ที่ถูกนำพามาโดยสมาชิกใหม่ การกักโรคที่ดีควรกระทำอย่างน้อย 7 วัน และถ้าให้ดีควรจะเป็น 15 วัน

Refresh     R-Refresh ชื่อทางการค้าของผงสีขาวละเอียดประกอบด้วย Montmorillonite เป็นหลัก ใช้สำหรับเติมลงในบ่อเลี้ยงเพื่อเพิ่มแร่ธาตุให้กับปลาที่เลี้ยงในบ่อปูน (ระบบปิด) เป็นเวลานาน เพื่อทดแทนแร่ธาตุที่ขาดหายไปเนื่องจากไม่มีโอกาสได้อยู่ในบ่อดิน และเพื่อปรับคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงให้เหมือนกับน้ำที่ใช้เลี้ยงในประเทศญี่ปุ่น

Sashi บริเวณลูกศรชี้เป็นสิ่งที่เรียกว่า One Scale Sashi     S-Sashi เป็นคำย่อมาจากคำเต็มว่า Sashikomi หมายถึงขอบเกล็ดที่เสียบเข้าไปในตัวปลาตอนหน้า (ไปทางส่วนหัวของปลา) ปลาคาร์พที่ดีควรมี Sashi ที่คมกริบ หรือไม่ก็เป็น One Scale Sashi จึงจะถือว่าเป็น Sashi ที่พร้อมจะพัฒนาให้ดีขึ้นได้

T-Tategoi เนื่องจากปลาคาร์พเป็นปลาที่มีการพัฒนาอยู่ตลอดเวลา การเลี้ยงปลาจากวัยเยาว์ให้เติบใหญ่และฉายแววความเป็นอัญมณีแห่งสายน้ำได้ด้วยตนเองนั้น ไม่เพียงแต่เป็นการเพิ่มมูลค่าของปลาที่เลี้ยงไว้แล้ว แต่ความสุขและภาคภูมิใจที่เกิดขึ้นนั้นไม่อาจประเมินคุณค่าเป็นเงินทองได้ นี่คือเหตุผลที่ผู้เลี้ยงส่วนใหญ่จะเมียงมองปลาแห่งอนาคตมาเลี้ยงดูฟูมฟักไว้เสมอ ปลาแห่งอนาคตหรือปลาที่มีศักยภาพจะดีขึ้นในอนาคตนั้น ในวงการปลาคาร์พ นิยมเรียกทับศัพท์ว่า "Tategoi (ทาเตะกอย)" Tategoi

U-Unique Koi หลายคนอาจยึดติดกับปลาที่มีลวดลายตามแบบพิมพ์นิยมเช่นหน้าเป็นรูปตัวยู (เรียกว่า Katsubera) หรือบางคนอาจนิยมปลาที่มีลวดลายเป็นตอน (เรียกว่า Dan Mono) แต่สำหรับปลาบางตัวที่ลวดลายไม่ได้อยู่ในรูปแบบพิมพ์นิยมแต่กลับมีความสวยงามลงตัวและโดดเด่นเป็นที่สังเกตุได้ง่าย เราเรียกปลาเหล่านี้ว่า "Unique Koi" ปลาประเภทนี้ดูจะสูงค่าและมีคุณค่ามากกว่าปลาลวดลายแบบพิมพ์นิยม หากวัดกันที่คุณภาพปลาระดับเดียวกัน Unique Koi

Vortex     V-Vortex ระบบกรองน้ำเพื่อสร้างคุณภาพน้ำที่ดีถือเป็นหัวใจของการเลี้ยงปลาคาร์พให้ประสบความสำเร็จ ดังนั้นจึงมีการคิดค้นระบบกรองที่ดีและมีประสิทธิภาพขึ้นมาเรื่อยๆ รวมทั้งระบบ Vortex ที่คิดค้นโดย Peter Waddington ปรมาจารย์ปลาคาร์พแห่งเกาะอังกฤษ จุดเด่นของระบบนี้อยู่ที่ความสามารถในการกำจัดตะกอนที่เกิดขึ้นในทุกส่วนของระบบกรองได้ง่ายและเบาแรงเหลือเกิน

Wagoi ปลาคาร์พมีเกล็ดเหล่านี้ เรียกรวมๆ ว่า "Wagoi"     W-Wagoi เป็นศัพท์ภาษาญี่ปุ่นหมายถึงปลาคาร์พที่มีเกล็ดเต็มตัวทั้งหมดทุกสายพันธุ์

X-Kohaku     X-X-Kohaku ปลาโคฮากุ ตัวดังในอดีต เป็นสายโคฮากุสายเลือด Sensuke ซึ่งถือว่าเป็นปลาระดับ Unique Koi ตัวหนึ่งเช่นกัน

Yorijo คือนี้มักปรากฎตาม นิตยสารต่างประเทศ     Y-Yorijo แปลว่า "ฟาร์มปลาคาร์พ" จะเห็นได้ตามนิตยสารต่างประเทศที่มีโฆษณาฟาร์มปลา บางฉบับจะใช้คำๆ นี้ทับศัพท์ไปเลย เช่น Kaneko Yorijo ซึ่งจะมีความหมายตรงกับคำว่า Kaneko Koi Farm รู้ความหมายอย่างนี้แล้ว คราวหน้าหากเห็นคำว่า "Yorijo" ก็อย่าทำหน้างงล่ะ

Z-Zen Nippon Airinkai สมาคมผู้เลี้ยงปลาคาร์พของญี่ปุ่นก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 1961 เป็นสมาคมที่จัดงานประกวด ZNA Nishikigoi Show ในช่วงเวลาประมาณปลายปี โดยจะเปลี่ยนสถานที่จัดงานประกวดไปตามหัวเมืองต่างๆ ถ้วยรางวัลจากงานนี้เป็นที่หมายปองจากนักเลี้ยงปลาทั่วโลกเป็นอันดับสองรองจากถ้วยรางวัลของงาน All Japan Nishikigoi Show ซึ่งจัดโดยสมาคม Shinkokai ซึ่งจะจัดประจำที่โตเกียวช่วงประมาณต้นปี Zen Nippon Airinkai ในภาพเป็นการจัดงานประกวดของชมรม     เป็นอย่างไรกันบ้าง อ่านจบแล้วจำกันได้ขึ้นใจเลยหรือเปล่า สำหรับปฐมบทของอัญมณีแห่งสายน้ำ ไม่แน่นะใครจะไปรู้ว่า อาจมีนักเลี้ยงปลาระดับคร่ำหวอดในวงการบางคนหลงลืมหรือมองข้ามไปสิ่งเหล่านี้แล้วก็ได้ ขอให้สนุกกับโลกแห่งการเรียนรู้อันไม่มีที่สิ้นสุดนะครับ Good Koikeeping Kevin Koilover Group