ถึงเวลาพาน้องปลาขึ้นเครื่องบิน

ปัจจุบันนี้ ไม่เพียงแต่สิทธิชาย หญิงจะเท่าเทียมกันแล้ว ไม่ว่า เจ้าเหมียว เจ้าตูบ ไอ้โต้ง หรือกระทั่งน้องปลาของเราก็ต่างล้วนมีสิทธิขึ้นเครื่องบินโดยสารได้อย่างเต็มภาคภูมิแล้วล่ะ แท้จริงแล้ว นาย Kevin อยากจะเรียนรับใช้ว่า การขนส่งทางเครื่องบินทั้งในและระหว่างประเทศนั้นสามารถกระทำได้มาตั้งนานนม เพียงแต่ว่า อาจมีการใช้บริการอยู่ในวงจำกัดหรือเฉพาะหน่วยงานที่ดำเนินกิจการเกี่ยวเนื่องกับปลาอย่างเป็นล่ำเป็นสัน ดังนั้น หากเรื่องราวที่จะเขียนเพื่อสร้างความกระจ่างต่อไปนี้ ดูจะเป็นเรื่องที่บางท่านรู้หรือกระทำอยู่บ่อยครั้ง นาย Kevin ก็ขออภัยมา ณ.ที่ด้วย และขอให้ถือเสียว่าเป็น Tips&Tricks สำหรับนักลำเลียงปลามือใหม่ก็แล้วกัน      สำหรับ Koilover หรือ Fish Lover ทั้งหลายที่พิสมัยในปลาระดับคุณภาพนั้น ผมขอเรียนรับใช้ว่า ณ. ปี 2547 ไม่มีวิธีการขนส่งปลาใดๆ ที่จะลดได้ทั้งความเครียดและความบอบช้ำของปลาได้ดีไปกว่าการขนส่งทางเครื่องบินอีกแล้ว เนื่องจากระยะเวลาการขนส่งที่น่าจะสั้นที่สุดในการขนส่งปลาในระยะไกล ปัญหามีอยู่เพียงที่ว่า มูลค่าของปลาที่จะใช้บริการขนส่งโดยวิธีนี้คุ้มค่าขนส่งหรือเปล่า?      ก่อนอื่น ขอเรียนให้ทราบว่าการขนส่งโดยทางเครื่องบินภายในประเทศนั้น จะกระทำได้โดยเครื่องบินที่มีช่องเก็บสินค้าที่เป็นสิ่งมีชีวิตโดยเฉพาะ (ก็ช่องเดียวกับที่ใช้บรรทุก สุนัข แมวและสัตว์อื่นๆ นั่นแหละ) น้องปลาของเราก็เป็นหนึ่งในสิ่งมีชีวิตที่ได้รับสิทธินี้เช่นกัน ดังนั้น เครื่องบินที่มีช่องเก็บสัมภาระแบบนี้ จึงต้องเป็นเครื่องที่ค่อนข้างใหญ่ระดับ Boeing 737 หรือเทียบเท่าขึ้นไป

การลำเลียงน้องปลาที่ปลอดภัยและรวดเร็วที่สุดในระยะทางไกล เห็นทีจะต้องยกให้การขนส่งทางอากาศ และสำหรับการส่งปลาภายในประเทศ ต้องยกให้การบินไทย สายการบินแห่งชาติ

ไม่เพียงแต่ปลาคาร์พ อัญมณีแห่งสายน้ำเท่านั้นที่มีสิทธิ์บินได้ แต่ปลาสวยงามค่าตัวสูงอีกหลายอย่างก็เหมาะสมกับการขนส่งทางเครื่องบินเช่นกัน ในภาพเป็นรันชู ปลาสวยงามท๊อปวิวยอดนิยมรองจากปลาคาร์พ

การขนส่งปลาโดยทางเครื่องบิน (ที่ถูกต้อง) นั้น กระทำได้สองวิธีใหญ่ๆ คือ 1.วิธีการแรก คือการโหลดพร้อมสัมภาระ ซึ่งหมายความว่า หากจะใช้วิธีการนี้ ผู้ส่งจะต้องขึ้นเครื่องบินไปด้วยกับน้องปลา การส่งและการรับปลาคืนที่ปลายทางจะกระทำเหมือนสัมภาระกระเป๋าทั่วไป ดังนั้นหากคุณต้องส่งปลาไปยังผู้รับปลายทาง ก็ให้อ่านข้ามหัวข้อนี้ไปยังการส่งโดยวิธีการที่สองได้เลย ข้อดีของการส่งปลาแบบโหลดพร้อมสัมภาระ - ประหยัดเวลาไม่ต้องไปก่อนเวลาเครื่องบินออกเป็นเวลานาน - การรับของกระทำได้รวดเร็วกว่า เพราะสามารถรอรับที่สายพานลำเลียงสัมภาระได้เลย - เนื่องการจากการส่งโดยวิธีนี้จะมีขั้นตอนการรับสินค้าไม่ยาวนานนัก ส่งผลให้น้องปลาต้องอยู่ในกล่องโฟมในระยะเวลาที่สั้นกว่าการส่งแบบที่ 2 เป็นเวลากว่า3 ชั่วโมงขึ้นไป (ภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน) ดังนั้นการแพ๊คปลาจึงสามารถกระทำได้หนาแน่นกว่า (ได้จำนวนปลามากกว่าต่อกล่องขนาดเดียวกัน) ข้อเสียของการส่งปลาแบบโหลดพร้อมสัมภาระ - ผู้ส่งจะต้องนั่งเครื่องบินไปด้วย ซึ่งขัดกับการส่งปลาในเชิงพาณิชย์ทั่วๆ ไป แต่ดูจะเป็นการซื้อปลากลับไปเลี้ยงเองในจำนวนน้อยเสียมากกว่า - อัตราค่าระวางค่อนข้างแพงเมื่อเทียบกับการส่งแบบผ่านคลังสินค้า คือแพงกว่าประมาณเท่าตัวและเป็นอัตราคงที่ เพราะถึงแม้จะเป็นการส่งจำนวนมาก ก็ไม่ได้มีการลดอัตราค่าระวางลงแต่อย่างไร      อย่างไรก็ตามการส่งแบบนี้ ตัวนาย Kevin เองก็เคยใช้เองอยู่เนืองนิตย์ เนื่องจากบางครั้งเวลาค่อนข้างจำกัดไม่สามารถเผื่อเวลาการเดินทางไว้ล่วงหน้าได้นานๆ การนำปลากลับไปพร้อมกับสัมภาระดูเหมือนจะให้ความสะดวกอยู่ไม่น้อย แถมการทำอย่างนี้บ่อยๆ สำหรับหนุ่มโสดอาจได้มีกิจกรรมออดอ้อนเจ้าหน้าที่เช็คอินสาวๆ ขอความกรุณาให้ลงน้ำหนักน้อยกว่าความเป็นจริงสักเล็กน้อยเพื่อประหยัดค่าระวาง ซึ่งเมื่อสมัยนาย Kevin ยังหนุ่มแน่น ก็พอจะทำได้บ้างนานๆ ครั้ง พอตั้งแต่เริ่มลงพุงและกลายเป็นพ่อลูกสองแล้ว ไอ้การพยายามลดค่าระวางโดยวิธีการดังกล่าวดูเหมือนจะใช้ไม่ได้ผลมาหลายปีแล้ว      สำหรับผู้ที่ลำเลียงปลาคาร์พตัวไม่ใหญ่มากนัก ซึ่งอาจจะเป็นปลาชนิดอื่น ผมแนะนำให้แพ็คถุงปลาให้แน่นหนา (อัดอ๊อกฯแบบเหี่ยวๆ) ใส่กระเป๋า Hand Carried ขึ้นเครื่องไปเลย กระทำเช่นนี้ไม่ถูกต้องตามกติกาของการท่าฯหรอกครับ แต่เป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายต่างหาก แต่หากคุณถูกจับได้ คุณก็ต้องเสียค่าระวางเหมือนกัน และหากถุงปลาที่นำขึ้นไปไว้ในช่องเก็บสัมภาระเหนือศรีษะเกิดแตกด้วยสาเหตุประการใดก็ตาม คุณมีสิทธิถูกเรียกค่าเสียหายอันเกิดจากการทำห้องโดยสารเปียกได้ คุณเลือกได้ครับ

ในภาพเป็นเครื่องโบอิ้ง 737 น้องปลาก็มีสิทธิบินได้ หลังจากขั้นตอนนี้ก็รอรับของได้ที่ท่าอากาศยานปลายทาง

หลังจากที่ได้ทบทวนข้อดี-ข้อเสีย ตลอดจนพิจารณาความเหมาะสมของการขนส่งแต่ละวิธี ซึ่งจะเลือกใช้วิธีการขนส่งแบบใดก็ได้ แต่ไม่ว่าจะเลือกวิธีการส่งแบบไหน ล้วนย่อมต้องมีการเตรียมแพ๊คปลาใส่กล่องโฟมซึ่งถือเป็นวิธีที่ต้องกระทำเช่นเดียวกันในวิธีการส่งทั้งสอง (ยกเว้นวิธีลักไก่ใส่กระเป๋าขึ้นเครื่องบินได้เลย) บางท่านอาจสงสัยว่าปลาที่นำเข้าจากต่างประเทศทำไมถูกบรรจุมาในกล่องกระดาษแทนที่จะเป็นกล่องโฟมดังที่นาย Kevin คนนี้แนะนำ จึงขอเรียนให้ทราบว่า เป็นกฏของแต่ละสายการบินซึ่งแตกต่างกันไป ซึ่งการขนส่งปลาโดยการบินไทยมีกฏข้อบังคับให้บรรจุปลาลงในกล่องโฟมเท่านั้น อุปกรณ์ที่ต้องเตรียมก่อนทำการแพ๊คปลาลงกล่องโฟม 1. กล่องโฟม ตามจำนวนที่ต้องใส่ปลา 2. ถุงดำขนาดพอที่จะห่อกล่องโฟมได้ 3. ถุงพลาสติกจำนวน 3 ใบต่อการแพ๊คปลา 1 ถุง 4. หนังยางรัดปากถุง 5. ถังเติมออกซิเจน 6. เทปกาว (แถบใหญ่) สำหรับพันปิดกล่องโฟม 7. น้ำแข็งจำนวนเล็กน้อย 8. ข้อสุดท้าย "น้องปลา" ที่จะเดินทางไกล

หากตรวจสอบว่าเส้นทางบินที่ต้องการ มีบริการขนส่งสินค้ามีชิวิตแล้ว ก็เตรียมอุปกรณ์ได้เลย

ถุงดำเตรียมหุ้มกล่องโฟมในขั้นตอนสุดท้าย

ไม่ว่าจะส่งปลาชนิดไหนก็ตาม หากว่าปลามีขนาดค่อนข้างเล็ก การมัดมุมถุงทั้งสอง ถือเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่ง ทั้งนี้ถือเป็นเรื่องความปลอดภัยของตัวปลาที่จะขนส่ง

ขั้นตอนการเตรียมแพ๊คปลาลงกล่องโฟมสำหรับส่งเครื่องบิน 1. อดอาหารปลาอย่างน้อย 1 วันก่อนเดินทาง (สำหรับปลาเล็ก) และอย่างน้อย 2 วัน (สำหรับปลาใหญ่) 2. อัดอากาศหลวมๆ ไม่ควรมัดหนังยางด้วยวิธีการมัดแบบดึงหลุดที่นิยมใช้ในร้านขายปลาทั่วไป 3. สำหรับการขนส่งปลาเล็กการมัดที่มุมถุงพลาสติกทั้งสองข้างเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่ง 4. ซ้อนถุงพลาสติคสองถึงสามชั้น (เจ้าหน้าที่การบินไทยจะแนะนำ3 ชั้นเสมอ)ในการเตรียมถุงใส่ปลา 5. นำปลาที่อัดออกซิเจนแล้ว ใส่กล่องโฟม (สายการบินอื่นอนุญาติให้ใช้กล่องกระดาษแข็งได้ แต่การบินไทยต้องกล่องโฟมเท่านั้น) 6. หากกล่องโฟมมีขนาดใหญ่กว่าถุงพลาสติกใส่ปลามากเกินไปถุงจะกลิ้งไปมาทำให้ปลาช้ำได้ ดังนั้นควรรองถุงปลาด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์เพื่อลดการเคลื่อนตัวของถุงปลา 7. ให้นำน้ำแข็งก้อนสักห้าหกก้อน ใส่ถุงพลาสติกรัดหนังยางให้แน่นใส่ไว้ในกล่องโฟมด้วย (คนละถุงกับปลา) เพื่อลดความเครียดตลอดจนอัตราการหายใจให้กับปลาในถุง หากมีพวก Hot&Cold Pack ก็สามารถใช้ได้ ซึ่งจะมีประสิทธิภาพในการกักและกระจายความเย็นได้ดีกว่า น้ำแข็งใส่ถุงพลาสติก 8. พันฝากล่องโฟมด้วยเทปกาวให้หนาแน่น ประมาณ 3 รอบ 9. หุ้มกล่องโฟมด้วยถุงพลาสติกอีกที (นิยมใช้ถุงดำ เพราะหาง่ายและใหญ่ดีตลอดจนทำให้ภายในกล่องค่อนข้างมืด ช่วยลดความเครียดให้กับปลา) จากนั้นเดินทางไปสนามบินได้เลย ระหว่างเดินทางควรหลีกเลี่ยงการกระทำอันที่จะทำให้กล่องโฟมบรรจุปลาตากแดดแรงๆ     สำหรับการนำติดไปกับตัวผู้โดยสารขั้นตอนก็คงจบลงเท่านี้ แต่หากเลือกที่จะส่งผ่านคลังสินค้า ให้ดูขั้นตอนต่อไปได้เลย 10. นำไปส่งที่คลังสินค้าในประเทศ (สำหรับท่าอากาศยานดอนเมืองอาคารคลังสินค้าอยู่เลยจากบริเวณรับผู้โดยสารขาเข้าในประเทศไปนิดหน่อย เป็นรั้วตาข่ายเหล็ก มีที่จอดรถในนั้นพร้อมเสร็จ) ลงทะเบียนผู้ส่งและผู้รับ พร้อมสถานีปลายทาง สำหรับข้อมูลผู้รับอย่างน้อยต้องมีหมายเลขโทรศัพท์มือถือ 11. สินค้าจะต้องลงทะเบียนเรียบร้อยก่อนเครื่องออกอย่างน้อย 2 ชั่วโมง เช่น หากต้องการไฟลท์บ่ายสามโมง จะต้องนำสินค้าไปชั่งน้ำหนักให้เรียบร้อยก่อนบ่ายโมงตรง 12. จากนั้นแจ้งผู้รับสินค้าถึงเที่ยวบินที่ส่งสินค้าไปด้วย ผู้รับสินค้าที่ปลายทางจะสามารถรับสินค้าได้หลังจากเครื่องบินลงจอดที่ท่าอากาศยานแล้ว 1 ชั่วโมง โดยรับที่อาคารคลังสินค้า

การอัดอากาศ ต้องอัดให้เหี่ยว เพื่อป้องกันการแตกของถุงพลาสติก ขึ้นเครื่องบินปรับความดันในห้องเก็บสินค้า

และไม่ว่ากล่องจะเล็กหรือใหญ่ ขนาดถุงใส่ปลาควรพอดีๆ กับกล่อง ไม่ควรเหลือช่องว่างให้ถุงกลิ้งไปมาในขณะขนส่ง

ควรตรวจสอบการมัดปลาถุง และการ จัดวางถุงให้ดีก่อนปิดกล่อง หากมี ถุงน้ำแข็งหรือจะให้หรู ก็ใช้ Hot&Cold Pack ใส่ไว้ในกล่องโฟมไปด้วยก็จะดีมากๆ

การปิดกล่องโฟมควรพันเทปกาวให้แน่นหนา

เมื่อห่อกล่องโฟมที่ปิดฝาแล้วด้วยถุงพลาสติก (ผมนิยมใช้ถุงดำหากกล่องใหญ่) ก็นำกล่องที่ห่อเรียบร้อยมาที่อาคารคลังสินค้าได้เลย ในภาพเป็นอาคารคลังสินค้าจังหวัดเชียงใหม่

หลังจากชั่งน้ำหนักและตรวจสอบเที่ยวบิน ตลอดจนกรอกรายละเอียดเรียบร้อยแล้ว เจ้าหน้าที่ประจำอาคารคลังสินค้าจะมอบ สติกเกอร์ต่างๆ มาให้เราติดที่กล่อง

ติดสติกเกอร์แล้วดูเหมือน การส่งปลาอย่างมืออาชีพขึ้นเยอะ

กระดาษสำเนาที่วางอยู่บนกล่องนั้นคือใบสำเนายืนยันการรับส่งสินค้า ผู้ส่งสินค้าต้องเก็บไว้ให้ดีเพื่อเป็นหลักฐาน

น้องปลากำลังถูกลำเลียงขึ้นเครื่องบิน ตามเที่ยวบินที่กำหนด