O2 สำคัญไฉน ? (ตอนที่ 2) จากตอนที่ 1 ทำให้เราผู้เลี้ยงนำมาปรับใช้ในการเลี้ยงปลาในบ่อให้น้ำมีคุณภาพได้มากขึ้นก็คือ การเลือกวิธีการเพิ่มออกซิเจนให้แก่น้ำ สำหรับปั้มน้ำเมื่อดูดน้ำเข้าสู่บ่อเลี้ยง หากใครที่เคยใช้แบบพ่นออกโดยไม่มีต่อท่ออากาศล่ะก้อ คงต้องเปลี่ยนเป็นแบบดูดอากาศลงไป หรือใช้แบบพ่นเหนือน้ำแทน การเลือกหัวทราย ก็ควรเลือกหัวทรายที่ให้ฟองอากาศขนาดเล็กๆ ดีกว่าแบบที่ให้ฟองอากาศขนาดใหญ่ หรืออาจต้องเปลี่ยนใหม่เมื่อใช้ไปนานๆ ปัจจุบันมีผู้นำเข้าอุปกรณ์พ่นฟองอากาศประเภท Air Diffuser หลายแบบมาให้เลือก เช่น Air Exposure Towel ซึ่งทางวีคาร์พ อิมปอร์ตเอ็กปอร์ตฟาร์มนำวัสดุเข้ามาบางส่วน และทำการผลิตภายในประเทศ ทำให้ต้นทุนและราคาจำหน่ายไม่แพง และ Membrane Diffuser มีลักษณะคล้ายจานหุ้มด้วยแผ่นยางประเภทพลาสติกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 ฟุต แต่มีรูพ่นฟองอากาศมากถึง 6,000 รู กรณีคุณใช้ปั้มน้ำดูดจากบ่อกรองออกสู่น้ำตก คงต้องเพิ่มชั้นหรือความสูงมากขึ้น เพื่อให้น้ำและออกซิเจนมีเวลาสัมผัสนานๆ กรณีใช้ระบบน้ำพุ หากคุณปรับหัวพ่นแบบละอองขนาดเล็ก ย่อมเพิ่มออกซิเจนในน้ำได้สูงกว่าแบบเม็ดใหญ่ ในต่างประเทศมีการทำวิจัยพบว่า เครื่องปั้มลม หรือที่เรียกกันว่า Hiblow ในบ้านเรา จะเป็นอุปกรณ์ที่เพิ่มปริมาณออกซิเจนในน้ำได้มากที่สุด

 

Airexposure

Air exposure และ Membrane Diffuser เป็นอุปกรณ์จ่ายอากาศในน้ำแบบใหม่ ที่เพิ่งนำเข้ามาจำหน่ายในบ้านเราไม่นาน แต่น่าสนใจครับ เพราะให้ฟองอากาศที่ละเอียดและมีความทนทานสูง

Membrane Diffuser

 

การเติมเกลือหรือสารเคมีบำบัดคุณภาพน้ำ หรือเพื่อการรักษาโรค    ออกซิเจนจะละลายในน้ำได้น้อยลง เป็นเหตุผลที่มักจะมีผู้แนะนำให้เพิ่มหัวทรายหรือเพิ่มระบบการเติมอากาศลงในน้ำให้มากขึ้น หน้าร้อนอุณหภูมิสูง มีโอกาสที่จะเกิดปัญหาเรื่องออกซิเจนในน้ำมีไม่เพียงพอได้สูงกว่า    ยิ่งถ้ามีปัญหาเรื่องน้ำเขียวด้วยแล้ว ปลาที่คุณเลี้ยงอาจตายได้ง่ายๆ โดยเฉพาะตอนดึกหรือตอนเช้าตรู่ เนื่องจากออกซิเจนในน้ำต่ำเกินไป อย่าลืมนะครับว่า นอกจากปลาคุณจะต้องใช้แล้ว แบคทีเรียและเจ้าสาหร่ายเซลเดียวที่แขวนลอยอยู่ในน้ำอีกล่ะ แย่งไปตั้งเท่าไหร่ ถ้าไฟฟ้าดับกระทันหัน ยาวนานหลายชั่วโมง แล้วจะแก้ปัญหากันยังไง ไฟฟ้าดับแล้ว น้ำก็จะนิ่งใช่ไหมครับ คงต้องพยายามทำให้น้ำได้มีการเคลื่อนไหวหรือทำให้น้ำมีการแตกตัวเป็นอณูหรือละอองให้มากขึ้น อาจใช้วิธีกลครับ ผู้เลี้ยงอาจจะต้องใช้ถังน้ำตักน้ำในบ่อขึ้นมาแล้วเทกลับลงไป เพื่อให้เกิดฟองอากาศ อันนี้ประหยัดที่สุด แต่ก็เหนื่อยที่สุดเหมือนกัน ถ่ายน้ำในบ่อออกบางส่วน ถ้าเป็นบ่อก่อคงไม่ยากเท่าไหร่ จากนั้นเติมน้ำใหม่ที่ปราศจากคลอรีนลงไปแบบพ่นให้เกิดการแตกกระจายของน้ำให้มากๆ หรือฉีดเป็นฟองอากาศลงไปในน้ำก็ได้ครับ น้ำใหม่นอกจากจะมีปริมาณออกซิเจนสูงกว่า (หากไม่ใช่น้ำบาดาล) ยังช่วยเจือจางความเป็นพิษของแอมโมเนียสะสมในบ่อเลี้ยงด้วยครับ งดให้อาหารทันทีครับ ภายหลังปลากินอาหารจะเพิ่มอัตราการใช้ออกซิเจนในน้ำสูงขึ้นกว่าปกติ นอกจากนี้เศษอาหารและเศษสิ่งปฎิกูลต่างๆ ในบ่อ จะถูกย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ ก็ต้องใช้ออกซิเจนอีกเหมือนกันกรณีคุณใช้ปั้มน้ำดูดจากบ่อกรองออกสู่น้ำตก คงต้องเพิ่มชั้นหรือความสูงมากขึ้น เพื่อให้น้ำและออกซิเจนมีเวลาสัมผัสนานๆ มีอุปกรณ์อะไรหรือไม่ ที่ช่วยป้องกันปัญหาออกซิเจนในน้ำขาดแคลน    มีหลายตัวครับ อันแรกเลย ถังออกซิเจน ซื้อ 1 เหมือนได้ 2 นอกจากใช้บรรจุถุงปลาสำหรับขนย้ายปลาแล้วนะครับ ยังใช้กรณีไฟฟ้าดับได้ด้วยครับ โดยต่อท่อสายยาง ซึ่งอาจต่อกับหัวทรายอีกทีลงไปในบ่อปลา ราคาก็ไม่แพงครับ ถังก๊าซความสูงประมาณ 1 เมตร ราคาพร้อมขาตั้งก็อยู่ที่ประมาณ 2,000 บาท ไม่แพงเลยหากเปรียบกับราคาปลาของคุณทั้งบ่อ หากก๊าซหมดค่าอัดบรรจุก๊าซใหม่ก็ตกราวๆ 60 - 80 บาท    อุปกรณ์อีกตัวหนึ่งก็คือ เครื่องสำรองไฟฟ้าก็จะช่วยให้ระบบทำงานไปได้สักพักหนึ่ง เป็นการชะลอปัญหาที่จะเกิดขึ้น หรือเราอาจจะมาพบปัญหาและแก้ไขได้ทันการ

 

วิธีพ่นเหนือน้ำเป็นที่นิยมมาก เพราะช่วยเพิ่มออกซิเจนและลดอุณหภูมิของบ่อเลี้ยงให้ต่ำลง 1 - 2 องศาเซลเซียส Pat Koilover Group