สร้างวิหารให้ปลา ตอนที่ 1

 

เมื่อต้นเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ผมได้รับโทรศัพท์ในเชิงขอคำปรึกษาเรื่องบ่อปลาจากแฟนเวปทางบ้านท่านหนึ่ง ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติวิสัย แต่พอผมได้ถามไปถามมาถึงรายละเอียดของบ่อที่ต้องการสร้างกับได้ความว่า เป็นบ่อปลาที่อยู่หน้าโบสถ์ของวัดแห่งหนึ่งในจังหวัดเชียงราย แต่ที่สำคัญไปกว่านั้นก็เพราะว่า วัดแห่งนี้คือ วัดร่องขุ่น มหาวิหารที่ถูกเพียรบรรจงสร้างเพื่อให้เป็นที่เลื่องลือให้พุทธภพ ภายใต้การควบคุมและจินตนาการของ อ.เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ มาเป็นเวลาแรมปีแล้วนั่นเอง สิ่งแรกที่ผมรีบเอ่ยกับพี่ถวัลย์ (ผู้ช่วยควบคุมการก่อสร้าง วัดร่องขุ่น) ก็คือ "สำหรับผมแล้ว ไม่เคยมีความคิดที่จะรับเงินจากวัด ดังนั้นขอให้ทางวัดสบายใจได้ว่า ผมจะทุ่มเทแรงกายแรงใจและองค์ความรู้ที่ผมมีอยู่อย่างสุดความสามารถโดยไม่คิดมูลค่า เพื่อให้บ่อเลี้ยงปลาคาร์พที่หน้าวัดนี้งดงามไม่แพ้ความวิจิตรอลังการในด้านสถาปัตยกรรม" หลังจากที่ผมรับปากไปเช่นนี้ ผมจึงได้รบกวนนายกิ๊ก (Gizmo) วิศวกรรุ่นน้อง ให้ไปทำการตรวจสภาพหน้างานพร้อมวิเคราะห์ปัญหาให้ผมก่อนโดยคร่าว ซึ่งโจทย์แต่ละข้อที่ผมนาย Kevin และนาย Gizmo ช่วยกันวิเคราะห์ไว้มีดังนี้

 

นาย Kevin เข้าพบและอธิบายแนวความคิดของรูปแบบการกรองให้ อ.เฉลิมชัยที่บ้านของ ดร. ถวัลย์ ดัชนี

 

โจทย์ข้อแรก บ่อเลี้ยงที่อยู่ท่ามกลางแสงแดด และโดยรูปแบบของสถาปัตยกรรมแล้ว ความงามสง่าของอุโบสถจะต้องไม่ถูกบดบังโดยสิ่งใด ดังนั้นบริเวณดังกล่าวจึงไม่เอื้ออำนวยต่อการ Shading ใดๆ เลย ซึ่งปัจจัยนี้เป็นที่รู้ดีสำหรับKoiloverว่าเอื้อต่อการเกิดน้ำเขียวเป็นที่สุด    แนวทางการแก้ปัญหา ผมเลือกใช้เพื่อนที่แสนดีสำหรับไว้แก้ปัญหาปลายทางสำหรับคนไม่ชอบน้ำเขียว สิ่งนี้คือหลอด UV เนื่องจากการให้ร่มเงาแก่บ่อปลาเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ คราวนี้โจทย์ก็อยู่ที่ตำแหน่งการจัดวางหลอด UV ที่จะต้องให้เป็นที่สังเกตุเห็นได้น้อยที่สุด นอกจากนี้การคำนวณจำนวนวัตต์ของหลอด UV ที่ใช้เป็นสิ่งที่ต้องตระหนักว่า "พลาดไม่ได้"    โจทย์ข้อสอง ระดับน้ำค่อนข้างต่ำกว่าระดับน้ำของท่อระบายน้ำด้านนอกส่งผลให้มีปัญหาเรื่องน้ำล้นผิว (surface skimmimg) และเรื่องของท่อชักน้ำทิ้งในบ่อกรอง    แนวทางการแก้ปัญหา ตอนนี้ยังอยู่ในขั้นตอนการพิจารณาใช้ปั้มน้ำแบบมีลูกลอยเพื่อสูบน้ำออกทันทีที่ระดับน้ำในบ่อเลี้ยง และบ่อกรองสูงกว่าที่กำหนดเนื่องจากน้ำฝน หรือจะให้เป็นแบบ Manual เพื่อการเปลี่ยนถ่ายน้ำได้ตามใจต้องการ    โจทย์ข้อสาม บ่อกรองจะลดทอนความสวยงามของมหาวิหาร อีกทั้งการคำนวนสัดส่วนของบ่อกรองนั้นต้องทำให้สัมพันธ์และลงตัวกับงานโครงสร้างเดิมที่มีอยู่ด้วย    แนวทางแก้ปัญหาในข้อนี้ ผมได้รับความกรุณาจากอาจารย์เฉลิมชัยในการช่วยออกแบบแนวบ่อกรองที่ดูหรูวิจิตรอลังการไม่แพ้ตัววิหาร ทำให้รูปทรงบ่อกรองสำหรับบ่อปลาคาร์พชุดนี้ดูดีและต้องออกแบบทิศทางการไหลของน้ำให้เหมาะสมกับรูปร่างของบ่อกรองเป็นพิเศษ มากไปกว่านั้นก็คือ บ่อกรองชุดนี้กลายเป็นการรวมเอาทั้งศาสตร์และศิลป์เข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว    ที่กล่าวมาในสามข้อแรกจะเป็นปัญหาด้านการออกแบบ ส่วนอีกสองข้อต่อไปนี้เป็นเรื่องของปัญหาด้านการดูแลรักษาในระยะยาว

อาจารย์ลงทุนลุยน้ำชี้ระดับเองเลย

 

ถ่ายรูปคู่กันไว้เป็นที่ระลึก

สลัดคราบศิลปินลุยน้ำอย่างสนุกสนาน

รูปแบบโดยทั่วไปของสภาพ ก่อนก่อสร้างบ่อกรอง

 

ตรงนี้แหละที่จะเป็นทั้งวิหารและวิมานของปลา

.....

เหนื่อยเพียงใดไม่ท้อ ขอให้ได้งานที่ดีที่สุด

 

ความวิจิตรงดงามของวัดร่องขุ่น

 

โจทย์ข้อสี่ ต้องกำหนดตารางการดูแลรักษาในระยะยาว รวมทั้งงบประมาณในการเดินระบบด้วย    แนวทางแก้ปัญหา ผมตั้งใจออกแบบและสร้างแบบบ่อกรองอย่างละเอียด พร้อมทำตารางการดูแลรักษาส่งมอบให้คณะกรรมการของวัด พร้อมการคำนวณรายจ่ายของค่าน้ำ, ค่าไฟรวมทั้งค่าอาหารปลาที่ต้องใช้ในแต่ละเดือน นอกจากนี้ในช่วงระยะของการเดินระบบผมรับปาก อ.เฉลิมชัย ว่าจะเข้ามาคอยดูแลให้คำแนะนำเองในทุกขั้นตอน    โจทย์ข้อห้า การควบคุมการให้อาหารปลาที่แน่นอนว่าคนที่มาเยี่ยมชมวัดจะต้องอดไม่ได้ที่จะโยนอะไรลงไปให้ปลา ซึ่งนอกจากทางวัดจะต้องมีป้ายหรือมาตราการที่เข้มงวดแล้ว แนวทางป้องกันปัญหาของผมคือการออกแบบบ่อกรองในมีประสิทธิภาพสูงสุดเท่าที่พื้นที่จะเอื้ออำนวย อีกทั้งกำหนดจำนวนปลาที่เลี้ยงได้ในบ่อเลี้ยงนี้ไว้อย่างเคร่งครัด ทั้งนี้เพื่อเป็นการป้องกันปัญหาน้ำเสียที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต มุมมองของบ่อจากตัวสะพานเข้าพระอุโบสถ

 

นี่คือโจทย์ 5 ข้อท้าทายความสามารถของนาย Kevin ที่จะต้องขบให้แตก ซึ่งตอนนี้รูปแบบการไหลของน้ำและการเดินระบบอยู่ในขั้นตอนการเรียกพลังความคิดเพื่อรับใช้พุทธศาสนา สำหรับ Koilover และพุทธศาสนิกชนท่านใดที่อ่านบทความนี้แล้วเกิดศรัทธาอยากจะเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างวิหารให้ปลาแห่งนี้ อาจารย์เฉลิมชัยท่านกล่าวไว้อย่างมีเงื่อนไขว่า "อาจารย์ไม่ชอบและรังเกียจการทำบุญเอาหน้า ดังนั้นเรื่องการรับบริจาคเป็นเงินทองนั้นทางวัดไม่ต้องการ แต่หากว่าใครมีจิตใจเป็นกุศลอย่างแท้จริงแล้วล่ะก็ หลังจากที่แบบบ่อเสร็จเรียบร้อยแล้วก็ให้ทางนายเก๋าทำรายการว่าต้องการวัสดุกรอง หรือกระทั่งปั๊มน้ำเป็นจำนวนเท่าไหร่ หากใครมีจิตใจศรัทธาก็สามารถซื้อวัสดุมาถวายวัดได้ โดยมีข้อแม้ว่าห้ามเขียนชื่อมาโดยเด็ดขาด เนื่องจากถือเป็นการสื่อเจตนาของการทำบุญเอาหน้า" ซึ่งในการทำบุญรูปแบบนี้ หากคิดตามความเป็นจริงแล้วก็น่าจะเป็นสิ่งที่ถูกต้อง ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดก็คือการใส่บาตรในตอนเช้า นาย Kevin ก็ไม่เคยเห็นใครนำเงินสดใส่ในบาตรพระหรือเขียนชื่อของตนที่ถุงอาหาร แล้วใส่ลงในบาตรของพระสงฆ์สักที ดังนั้นหากท่านในที่ต้องการจะเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างกุศลครั้งนี้ นาย Kevin บอกไว้เลยว่ากรุณาเตรียมวัสดุกรองกันไว้ได้เลย แม้ว่าจะเป็นจำนวนย่อยๆ นาย Kevin จะรับอาสารวบรวมและจัดการให้เอง ภาพวัดพระประธานที่พุทธศาสนิกชนทุกท่านควรมาสัมผัสด้วยตาตนเอง

 

แบบสเก็ตช์แนวของบ่อกรองโดยคร่าวๆ จาก อ.เฉลิมชัย

 

แน่นอนว่าเรื่องราวของการสร้างวิหารให้ปลาคงไม่จบลงเพียงเท่านี้ นาย Kevin ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างกุศลเพื่อรับใช้ศาสนาในครั้งนี้จะรายงานความคืบหน้าให้ทราบเป็นระยะๆ ไป Good Koikeeping Kevin Koilover Group