Bioball ก็เป็นวัสดุอีกชนิดหนึ่งแต่ไม่เป็นที่นิยมใช้ในบ่อกรองของปลาคาร์พทั้งนี้เนื่องจาก
พื้นที่ผิวจำเพาะที่ต่ำกว่าปะการัง อีกทั้งผิวยังลื่นซึ่งทำให้แบคทีเรียจากฟอร์มตัวเป็น Biofilm
ได้ไม่ดี เท่าบนผิวของปะการัง นอกจากนี้การที่ความหนาแน่นต่ำ จึงทำให้ถูกพัดพาไปได้ง่ายไม่อยู่กับที่
Filter Mat สีเขียวของญี่ปุ่น วัสดุกรองที่หากไม่ติดปัญหาเรื่องงบประมาณ
และการรับน้ำฝนของบ่อเลี้ยงแล้ว ผู้เขียนเองชอบและอยากแนะนำให้ใช้เป็นที่สุด
|
|
การออกแบบส่วนสำคัญส่วนนี้ของบ่อกรองจะต้องออกแบบโดยคำนึงถึงหลักเกณฑ์ทางวิชาการอยู่บ้างดังนี้
- ต้องออกแบบให้เอื้อต่อการที่จะมีวัสดุกรอง (Media)
ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพราะการที่มีวัสดุกรองเป็นจำนวนมากย่อมหมายถึงที่อยู่อาศัยของแบคทีเรียจำนวนมากขึ้นตามไปด้วย
- การเลือกวัสดุกรอง ต้องพยายามเลือกวัสดุกรองที่มีพื้นที่ผิวจำเพาะ (Specific Surface Area)
มากที่สุดเท่าที่จะหาได้ เพราะนั่นหมายถึงพื้นผิวสัมผัสของน้ำที่จะไหลผ่านวัสดุกรอง
ตลอดจนพื้นที่เหล่านี้นี่เองที่ตัวแบคทีเรียใช้เป็นที่อยู่อาศัย วัสดุกรองที่ดีนอกจากจะมีพื้นที่ผิวมากกว่าวัสดุกรองอื่นในปริมาตรที่เท่ากันแล้ว
พื้นผิวของวัสดุกรองเองก็ควรจะไม่เรียบหรือลื่นจนเกินไป เพราะจะไม่เอื้อประโยชน์ต่อการจับตัวเป็นเมือกชีวภาพ
(Biofilm) ของเหล่าแบคทีเรียในชั้นกรอง
- เลือกวัสดุกรองที่เหมาะสมกับสภาพของบ่อเลี้ยงแต่ละบ่อ เนื่องจากวัสดุกรองแบบหนึ่ง หรือกระทั่งระบบกรองแบบหนึ่งอาจจะเหมาะสมกับบ่อเลี้ยงบ่อหนึ่ง
โดยไม่เหมาะสมกับบ่อเลี้ยงอีกบ่อเลยก็เป็นได้ เช่นบ่อเลี้ยงที่รับน้ำฝนจำเป็นจะต้องมีชั้นกรองที่วัสดุกรอง เป็นปะการังหรือเปลือกหอยอย่างน้อยหนึ่งชั้นกรอง
เพื่อทำหน้าที่เป็นตัวควบคุมค่าพีเอชในบ่อเลี้ยงให้คงที่ (pH Buffer)
หรือควบคุมไม่ให้ค่าพีเอชต่ำลงจนเกินไปเนื่องจากการรับน้ำฝนเป็นจำนวนมาก ในขณะที่บ่อที่อยู่ในร่มและใช้น้ำบาดาลเป็นน้ำดิบในการเลี้ยงนั้น
ไม่มีความจำเป็นจะต้องใช้ชั้นกรองปะการังเลย อย่างไรก็ตามหากคำนึงถึงเหตุผลทางด้านราคาประกอบด้วยแล้วจะเห็นได้ว่า
ปะการัง ก็ยังคงเป็นวัสดุกรองที่ยอดนิยมที่สุด ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นวัสดุกรองที่ดีที่สุด
และไม่ได้เป็นคำตอบสุดท้ายเสมอไป หากเราตัดปัจจัยเรื่องราคาออกไปด้วยแล้วจะพบว่ายังมีตัวเลือกอื่นให้เลือกอีกมาก
- หากเป็นไปได้ ควรออกแบบให้มีชุดกรองชีวภาพในบ่อกรองมากกว่า 1
ชุดกรอง เพราะนอกจากชุดกรองชุดที่สองจะทำหน้ากักเก็บเมือกชีวภาพส่วนเกิน (Excess Biomass)
ที่หลุดออกจากชุดกรองชุดแรกแล้ว ยังช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ที่เหลือจากการย่อยสลายในชุดการกรองชุดแรกได้อีกด้วย
ซึ่งทั้งสองเหตุผลนี้ส่งผลต่อคุณภาพน้ำในบ่อเลี้ยงไปในทางบวกทั้งสิ้น นอกจากนี้การที่มี 2
ชุดกรองชีวภาพยังจะทำให้สามารถปรับปรุงยกระดับ (Up-Grade)
ชุดกรองชุดแรกให้เป็นชุดกรองแบบเติมอากาศผ่านวัสดุกรองได้อีกด้วย (ดูรายละเอียดจาก "ทีเด็ดคนรักปลา" หัวข้อ "คิดบ่อใหม่ ทำบ่อใหม่ คนรักปลา"
ประกอบเพิ่มความเข้าใจ)
- เนื่องจากการระบายเมือกชีวภาพส่วนเกินออกจากชั้นกรอง (เรียกง่ายๆ ว่า การล้างบ่อกรอง)
เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่พึงกระทำ แล้วก็เป็นที่รู้กันดีว่า งานนี้เป็นงานที่หนักหนาเอาการอยู่พอสมควร (บางฟาร์มถึงกับมีบริการล้างบ่อกรองเลยทีเดียว
ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันความหนักหนาของงานนี้ได้เป็นอย่างดี) การออกแบบบ่อกรองให้มีท่อชักน้ำทิ้งสำหรับชุดกรองแต่ละชุด
หรือออกแบบให้บ่อกรองมีความง่ายต่อการระบายตะกอนทิ้งนั้นเป็นเรื่องที่ต้องคำนึงถึงเพื่อที่จะสามารกระทำได้เองตามระยะเวลาที่เหมาะสมอย่างแท้จริง
จากข้อแนะนำที่กล่าวมานั้นจะเห็นได้ว่า การออกแบบบ่อกรองให้ได้บ่อกรองที่ดีนั้น ถือได้ว่าเป็นการรวมเอาทั้งศาสตร์และศิลป์ไว้ในงานเดียวกัน
การตระเวณเยี่ยมชมบ่อปลาและบ่อกรองของผู้อื่นจึงถือเป็นวิธีรวบรวมข้อมูลที่ดี โดยจะทำให้ได้เห็นทั้งข้อดีและข้อเสียของแต่ละบ่อ
เพื่อนำเอาข้อมูลเหล่านั้นมาประยุกต์ใช้กับบ่อกรองของตนเอง ดังนั้นใครก็ตามหากคิดจะออกแบบ / สร้างบ่อกรองด้วยตนเองแล้วละก็
..ขอแนะนำว่าขั้นตอนสำคัญนี้มองข้ามไปไม่ได้เลย "The more you know,the more you don't know"
ครับ
|
