ดูปลา อ่านปลา แล้วค่อยเลือกปลา(4)

การพัฒนาของ kiwa

      รูป G1 เป็นปลาของ Isa ฟาร์มและเป็นปลาพี่น้องร่วมท้องเดียวกันกับปลาที่ยกตัวอย่างมาในข้างต้น ปลาตัวนี้มีขนาดความยาวของลำตัว 24 cm ค่อนข้างจะโตกว่าพี่น้องตัวอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นช่องระหว่างตา ความยาวจากตาถึงปลายจมูก ความสูงจากท้องถึงกลางหลัง ปลาตัวนี้กินขาดพี่ๆ น้องๆ มากทีเดียว ดูจากผิวพรรณแล้วปลาตัวนี้ไม่ใช่ลักษณะผิวของ sange (sange-hada) ตรงกันข้ามปลาตัวนี้มีลักษณะผิวที่ค่อนข้างไปทางผิวของ kohaku (kohaku-hada) เสียมากกว่า เมื่อเทียบกับพ่อพันธุ์สองตัวที่ใช้ผสมแล้ว ปลาตัวนี้มีลักษณะที่คล้ายคลึงกับพ่อพันธุ์หนึ่งในนั้นเมื่อตอน tosai มากทีเดียว ซึ่งพ่อพันธุ์ตัวที่ว่านี้เป็นสายพันธุ์ของ Sadazo ปลาในรูปเป็นปลาที่มี sumi ที่จัดอยู่ในประเภท machi-sumi ลายแดงนั้นมีความเข้มและสว่างตาทีเดียว ความสนุกและลูกเล่นของปลาตัวนี้เห็นทีจะอยู่ที่ลักษณะการยืดของเกล็ดเมื่อปลาอายุมากขึ้น
จากรูป G1 ถ้าสังเกตุดูจะเห็นว่า kiwa ทางด้านหลังของลายแดงตอนแรกนั้นเรียงตัวเป็นเส้นตรง แล้วก็ kiwa ฝั่งหน้าของลายแดงตอนสองนั้นก็มีลักษณะเป็นเส้นตรงเช่นกัน ลายแดงตอนสองนี้มีลักษณะของkiwaที่แดงเต็มเกล็ด (maru-some) จากลักษณะของ kiwa แบบนี้พอจะเดาได้ว่าลายแดงของปลาตัวนี้จะไม่หายไปไหนแน่นอน kiwa ตรงบริเวณต้นคอของปลาตัวนี้นั้นเป็นแบบที่มีสีแดงย้อมอยู่ครึ่งเกล็ด (kamisori-kiwa) ลายแดงอันนี้ค่อนข้างจะจางสักหน่อย แต่ว่าเป็นสีแดงที่มีความนุ่มนวลเป็นโทนสีแดงเลือดที่มีความเย็นตา ดังนั้นอนาคตลายแดงที่ว่านี้จะเป็นลายแดงที่มีความสว่างและมีความแวววาวอยู่ในตัวเกิดขึ้น
 
     รูป G2 เป็นปลาอายุ 3 ขวบ มีความยาวของลำตัว 51cm ดังจะเห็นได้จากภาพ ลายแดงที่ตัดเป็นเส้นตรงที่บริเวณต้นคอ ทั้งลายแดงตอนหนึ่งและลายแดงตอนสองนั้น กลับมีความโค้งมนเมื่อปลาตัวโตขึ้น ปลาลักษณะดังกล่าวนี้จะสังเกตุเห็นการขยายยืดตัวของเกล็ดบริเวณไหล่ได้ชัดเจนมาก โดยเฉพาะปลาตัวเมียที่มักจะมีความสูงจากท้องถึงกลางไหล่ขยายสูงขึ้นมากกว่าปลาตัวผู้ เมื่อบริเวณช่วงไหล่นี้พัฒนาขึ้นจะทำให้ผิวบริเวณนี้เกิดความแวววาวระยิบระยับ (tsuya-teri) ทำให้ดูสวยงามขึ้น เป็นจุดชมความงามและศิลปะของปลาคาร์ฟอีกจุดหนึ่ง ที่ให้ความเพลิดเพลินและเพิ่มความสุนทรีย์ให้กับนักเลี้ยงปลาได้มากทีเดียวล่ะครับ พอปลาอายุ 3 ขวบ machi-sumi ก็เริ่มโผล่ออกมาให้เห็น โดยเฉพาะ tsubo-sumi ที่ขึ้นอยู่บนพื้นขาวของช่องไหล่นั้นถึงจะเป็น sumi ที่มีขนาดเล็กแต่ก็ฝังลึก ดังนั้น tsubo-sumi ตรงนี้จึงมีความสำคัญและจำเป็นไม่น้อยกับบริเวณพื้นขาวที่มีความกว้างมากตรงนี้ ดังได้กล่าวมาในข้างต้นแล้วว่าเมื่อตอนปลาอายุ tosai นั้น ปลาตัวนี้มีรูปร่างที่ค่อนข้างดีไม่ว่าจะเป็นช่องระหว่างตา ความยาวจากตาถึงปลายจมูก ความสูงจากท้องถึงกลางหลัง รวมทั้งความพริ้วของลำตัว จากลักษณะรูปร่างที่กล่าวมาแล้วนั้น ปลาตัวนี้ไม่มีข้อด้อยใดที่น่าเป็นห่วงเลย เพียงแต่ปีนี้บังเอิญได้นำปลาตัวนี้ลงเลี้ยงในบ่อดินที่มีตัวผู้ปะปนอยู่ด้วย เลยทำให้เกิดการไล่กวดกันเกิดขึ้น จึงทำให้ปลาตัวนี้ไม่ล่ำขึ้นและความยาวก็ไม่ยืดเท่าที่ควร หากนำลงเลี้ยงในบ่อที่มีสภาพแวดล้อมต่างๆ ทีเหมาะสมแล้ว ปลาตัวนี้จะพัฒนาดีขึ้นอีกมากเชียวล่ะครับ ปลา sange ที่มี sumi เล็กๆ อย่างนี้นั้นจะได้รับความนิยมมากขึ้นหากว่า sumi น้อยๆ ที่ว่านี้โผล่หน้าขึ้นมาอวดโฉมบนพื้นขาวและเหลือพื้นขาวให้เห็นมากหน่อย นอกจากปลาที่มีลายแดงขึ้นน้อยอย่างเช่นปลาในรูป G1 นี้แล้ว ยังมีปลาในรูป E1 อีกตัว ปลาสองตัวนี้มองดูแล้วมีความรู้สึกว่าลายแดงนั้นจะน้อยไปนิดหรือขาดไปหน่อย แต่ถ้าหากมี sumi ขึ้นมาช่วยเสริมแดงที่ขาดหายไปนี้อีกหน่อย แล้วคุณจะรู้สึกว่าลักษณะลวดลายแบบนี้มีเสน่ห์และชวนหลงไหลได้ไม่น้อยกว่าลวดลายอย่างอื่นเลย
 
ลักษณะของ hanabatake-sanshoku เมื่อตอน tosai
      ถ้าหากจะจำแนกชนิดของ sange ออกคร่าวๆ แล้วล่ะก็เห็นจะแยกออกได้เป็น 2 ชนิดคือ sange ตระกูล Sadazo ซึ่งมีผิวเหมือน kohaku (kohaku-hada) และอีกชนิดก็คือ sange ตระกูล Torazo ซึ่งมีผิวดำใน (ao-hada) จากลักษณะของผิวที่แตกต่างกันมากนี้ สามารถมองแป้บก็รู้ปั้บเลยล่ะครับว่าเป็นปลาสายพันธ์ Sadazo หรือ Torazo โดยเฉพาะปลาตัวที่มีสายเลือดเข้มไปทาง Torazo นั้น ผิวจะประกอบไปด้วยสาร Guanin อยู่มากจึงทำให้ผิวปลามีประกายแวววาวเหมือนกับผิวปลานั้นถูกโรยไว้ด้วยผงแก้วละเอียด การสังเกตจากลักษณะของผิวปลาตรงนี้ยังสามารถทำให้เรารู้ต่อไปด้วยว่า sumi ของปลาตัวนี้จะเป็น machi-sumi หรือ gyoushu-sumi
คราวนี้เราลองมาดูปลาIsaฟาร์มที่มีต้นสายมาจากTorazoกันดูบ้างครับ

      รูป H1 เป็นปลาปี 2544 มีความยาว 20 cm ฟาร์มนี้ปกติเวลาผสมปลาจะใช้พ่อพันธ์ 2 ตัวต่อแม่พันธุ์ 1 ตัวและตัวผู้ที่ใช้นี้ก็จะมีลักษณะที่ต่างกันโดยสิ้นเชิงคือ ใช้สายพันธุ์ของ Sadazo 1 ตัวกับ Torazo 1 ตัว จึงทำให้ได้ลูกปลาในคอกหนึ่งที่แตกต่างกันมาก ลักษณะของปลาในรูป sumi จะค่อยๆ หดตัวเล็กลงและ sumi จะดำเข้มมากขึ้น ส่วนพื้นแดงที่ซ่อนอยู่ใต้ sumi ก็จะค่อยๆ อวดโฉมหน้าออกมาให้เห็นหลังจาก sumi นั้นหดตัวเล็กลง ลายแดงแบบนี้สวยอย่าบอกใครเชียวล่ะครับ ปลาที่จัดอยู่ในหมวด "komoyo" หรือชนิดที่เรียกว่า "hanabatake-sange" ก็มักจะมาจากปลาลักษณะข้างต้นที่ได้กล่าวมาแล้ว

      พื้นขาวของปลาตัวนี้ไม่ค่อยส่องแสงแวววาวสักเท่าไหร่ ค่อนข้างจะมีผิวที่เรียกว่า "ao-hada" ดังจะเห็นได้ว่าผิวนั้นค่อนข้างคล้ำ (ดำใน) หรือจะเรียกว่าขาวไข่มุกก็คงจะไม่ผิดนัก อนาคตคาดว่าปลาตัวนี้จะสวยวันสวยคืนทีเดียว
 
     รูป H2 นั้นถ่ายในปีถัดมาในฤดูใบไม้ร่วง พึ่งเอาขึ้นมาจากบ่อดินหมาดๆ ด้วยขนาดความยาวของลำตัว 39 cm ดังจะเห็นได้จากรูปว่า sumi นั้นหดตัวเข้าและดำเข้มมากขึ้น เจ้าลูกเป็ด (ปลา) ขี้เหล่เมื่อปีที่แล้ว ตอนนี้ถอดรูปเงาะออกมากลายเป็น (hanabatake-sange) "sange ลายอุทยานดอกไม้" ที่งามพริ้งจิ้มลิ้มพริ้มพราวไม่น้อยหน้าใครเลยละครับ ปลาที่มีลายแดงค่อนข้างน้อยตามลักษณะที่ว่ามานั้น การวางตำแหน่งของลายแดงที่ได้จังหวะจะโคนจะทำให้ปลาในลักษณะดังกล่าวนี้ดูเด่นขึ้น รูป H2 จะเห็นได้ชัดว่าลายแดงที่ขึ้นทางฝั่งขวาของครีบกระโดงหลังนั้นเป็นแผ่นใหญ่ (omoyo) ดังนั้นการที่ลายแดงที่ถัดขึ้นมาทางด้านหน้าของครีบกระโดงหลัง และลายแดงที่หัววางตัวเยื้องมาทางซ้ายของตัวปลาเล็กน้อย จึงทำให้เกิดความสมดุลย์ของตำแหน่งของลายแดงและ sumi มากขึ้น ข้อสำคัญอีกอย่างที่ทำให้ปลาตัวนี้มีความสมดุลย์มากขึ้นก็คือ sumi ที่ขึ้นทางฝั่งซ้ายของครีบกระโดงหลัง ซึ่ง sumi ตรงตำแหน่งนี้ช่วยอุดช่องว่างเพื่อไม่ให้ภาพโดยรวมมีพื้นขาวมากเกินไป เคยมีคำพูดที่ว่า "sange ที่ดีเวลาแดงไม่อยู่ ดำมาเสริม" ยกตัวอย่างกันให้เห็นจะๆ คงได้แก่ปลาตัวนี้ล่ะครับ kasane-sumi ที่บริเวณโคนหางนั้นตัดขาดจากลายแดงได้อย่างเด็ดขาด ทำให้เกิด tome-sumi ขึ้นอย่างงดงาม ปลาในลักษณะที่ว่านี้ในอดีตเคยได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดครั้งที่ 16 ที่จัดขึ้นที่กรุงโตเกียว ปลาตัวนี้หากเลี้ยงให้ถูกวิธีแล้วล่ะก็ ความฝันที่จะคว้ารางวัลใดรางวัลหนึ่งในการประกวดนั้นก็คงอยู่ไม่ไกลนัก

      ผมอยากรู้จังว่าจะมีสักกี่ท่านที่อ่านบทความนี้จบแล้ว เข้าใจแจ่มแจ้งแดงชัดขนาดอยากจะบึ่งรถไปฟาร์มกันให้รู้แล้วรู้รอดกันในเย็นนี้เลย ขอบอกก่อนนะครับคนที่บ้านกำลังคอยคุณอยู่ กลับบ้านกลับช่องขออนุญาตเจ้ากระทรวงต่างๆ ให้เรียบร้อยก่อน เสร็จแล้วก็ใช้สูตรเก่า "ดูปลา ดูกระเป๋าตังค์ แล้วค่อยเลือกปลา" ขอให้โชคดีครับผม
 
จากนิตยสาร NISHIKIGOI ฉบับเดือนสิงหาคม 2003 No.195
แปลและเรียบเรียงโดย Mr.Koi@NHK (Matsuyama)
ท้ายนี้ขอขอบคุณ Ms.Koi@NHK (Koihakase) ที่ช่วยเช็คคำผิด
20/09/2003