อัพเกรดบ่อเฉพาะกิจ

   ผู้ที่มีบ่อเลี้ยงและไม่มีบ่อกรอง ทุกข์ใจทุกครั้งที่หันไปดูปลาน้ำไม่ใสไม่เคยได้มีโอกาสยลโฉมปลาที่ซื้อมา บางตัวก็ราคาแสนแพงได้ แต่เห็นช่วงที่ขึ้นมาฮุบอาหาร หรือเห็นแค่รางๆ จนอยากจะเบือนหน้าหนี เราควรที่จะกลับมาพิจารณาเรื่องบ่อกรองที่ไม่สามารถสร้างได้พร้อมกับบ่อเลี้ยงเหมือนบ่ออื่นๆ แต่จะสร้างอย่างไรหลังจากสร้างบ่อเลี้ยงแล้ว ลองดูตัวอย่างบ่อปูนที่สร้างไว้และไม่มีบ่อเลี้ยงแห่งหนึ่งมีปัญหาเรื่องความสะอาดและความใสของน้ำ รูปร่างของบ่อเป็นฟรีฟอร์ม คล้ายสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาดของบ่อนี้กว้างประมาณ 10 ม. ยาวประมาณ 25 ม. ลึกประมาณ 50 ซม. รวมประมาณ 125 ตัน มีปั๊มลมให้ออกซิเจน 1 ตัว ปั๊มน้ำตกขนาด 2 นิ้ว 1 ตัว ปั๊มน้ำพุขนาด 1.5 นิ้ว 1 ตัว ความคิดในการสร้างบ่อกรองครั้งแรกนั้นจะสร้างบ่อกรองนอกบ่อเลี้ยงสี่มุม มุมละบ่อ โดยทำสะดือบ่อ 4 จุด แต่มีค่าใช้จ่ายสูงและมีความยุ่งยากในเรื่องการขุดดินขนดิน, ตอกเสาเข็ม และการเจาะพื้นเพื่อทำสะดือและฝังท่อน้ำจากสะดือไปที่บ่อกรอง รวมทั้งเสียพื้นที่สวนที่จะถูกขุดเป็นบ่อกรอง ความคิดที่สองคือการทำบ่อกรองในบ่อเลี้ยงซึ่งจะประหยัดค่าใช้จ่ายและง่ายต่อการทำบ่อกรอง มีเพียงการเจาะพื้นทำสะดือบ่อฝังท่อจากสะดือไปที่บ่อกรองและการเทพื้นปรับความลาดเอียงของบ่อใหม่ และต้องหาสถานที่ทำบ่อกรองซึ่งพอที่จะหลบมุมและไม่ขัดสายตา ซึ่งได้พื้นที่อยู่ใต้ตึกและทางเดินซึ่งสามารถหลบสายตาได้ กำหนดพื้นที่บ่อกรอง สองบ่อแต่ละบ่อมีพื้นที่ประมาณ 25 ตร.ม. ปริมาตร 12.5 ตัน รวมสองบ่อ 50 ตร.ม. ปริมาตร 25 ตัน ลักษณะของบ่อกรองแต่ละชุดเป็นบ่อบ่อกรอง Up and Down สองบ่อ มีประการังเป็นมีเดียช่องสุดท้าย ติดตั้งปั๊มน้ำ สามตัวของแต่ละชุด ปั๊มสองตัวพ่นเหนือน้ำเพื้อให้เกิดกระแสน้ำวนรอบสะดือบ่อ ปั๊มหนึ่งตัวของบ่อกรองชุดที่หนึ่งไปที่น้ำตก ปั๊มที่เหลืออีกหนึ่งตัวของบ่อกรองชุดที่สองไปที่น้ำพุ สภาพของน้ำในบ่อเลี้ยงหลังจากทำบ่อเสร็จและปล่อยปลาประมาณ 1 เดือน น้ำใสเห็นปลาชัดเจน รอให้ตะไคร่น้ำเกาะและปลารู้สึกสดชื่นกินอาหารได้มากขึ้นเทียบกับเมื่อก่อน และมีภาพตัวอย่างบ่อปลาคาร์ฟที่มีบ่อกรองแต่ไม่สามารถกรองระบบได้อย่างมีคุณภาพ เนื่องจากบ่อกรองเล็กเมื่อเทียบกับขนาดบ่อเลี้ยง และไม่ได้ใส่มีเดียเพื่อให้จุลินทรีย์อาศัยอยู่เพื่อบำบัดของเสียต่างๆ
 


ภาพบ่อก่อนการปรับปรุง บริเวณพื้นบ่อใส่กรวดแม่น้ำ ซึ้งจะสะสมขี้ปลาและของเสียต่างๆ อยู่มาก


อีกภาพก่อนการปรับปรุง จะเห็นท่อน้ำ ท่อปั๊มลม
เดินเกะกะไม่เป็นระเบียบ และพื้นบ่อไม่ได้มีการ
ปรับระดับความลาดเอียงให้เหมาะสม


การก่อบ่อกรองในบ่อเลี้ยงตามภาพที่เห็น ใช้พื้นที่ของบ่อเลี้ยงที่อยู่ใต้ทางเดินและตึกเพื่อปิดบังบ่อกรอง
 


ภาพพื้นบ่อหลังจากการปรับระดับและเทพื้นใหม่
ให้ไหลไปรวมกันที่สะดือบ่อ
แล้วมีการจัดเก็บฝังท่อน้ำให้เรียบร้อย


อีกภาพหลังจากการปรับเทพื้นบ่อใหม่


มุมหนึ่งของบ่อกรอง A ส่วนที่รับน้ำจากสะดือบ่อเลี้ยง
B ส่วนช่องกรองช่องแรก C ส่วนช่องกรองช่องที่สอง
 


อีกภาพของบ่อเลี้ยงก่อนปรับปรุง


มุมของบ่อกรองอีกบ่อ A ช่องกรองช่องแรก
B ช่องกรองช่องที่สอง


ภาพบ่อกรองที่กำลังจัดวางท่อ PVC , ใยกรอง
 


บริเวณใต้ทางเดินคือบ่อเลี้ยง


หลังจากเติมน้ำและเดินปั๊มเพื่อหมุนเวียนระบบ
และปล่อยปลา ประมาณ 2 เดือน น้ำเริ่มใส


ภาพปลาหลังจากย้ายมาอยู่บ้านหลังเก่า
ที่ปรับปรุงใหม่แล้ว ทุกตัวมีความสุข
 


ภาพเปรียบเทียบบ่อเลี้ยงที่ไม่มีบ่อกรอง (A)
และบ่อเลี้ยงที่มีบ่อกรอง (B)


ภาพปลาว่ายอย่างมีความสุข


ภาพตัวอย่างบ่อเลี้ยงที่มีบ่อกรองที่ไม่ได้กรองอย่างถูกต้อง และสามารถสร้างบ่อกรองในบ่อเลี้ยงเพื่อปรับปรุง
 


ภาพบ่อกรองที่มีขนาดเล็กมากเมื่อเทียบ
กับบ่อเลี้ยงที่มีขนาดใหญ่และไม่มีมีเดีย
ใช้เฉพาะใยกรองสีขาวที่ใช้กับตู้ปลา


ภาพบ่อกรองใช้ปั๊มน้ำสูบจากบ่อเลี้ยง
และไหลผ่านบ่อกรองที่ใช้บ่อบำบัด 3 ชุด
เชื่อมต่อระบบด้วยท่อ PVC และไหลกลับบ่อเลี้ยง
โดยอาศัยแรงโน้มถ่วงของโลก
   ข้อมูลและภาพเหล่านี้ อาจจะเป็นตัวอย่างหรือแนวคิดหนึ่งสำหรับผู้ที่กำลังปรับปรุงบ่อปลาคาร์ฟอยู่ ถือว่านี่เป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยสานฝันของคุณให้เป็นจริง

พี่จิ๊ก สมชาย ลิมป์กิตติพร 25 กันยายน 2546